Wymioty u psa mogą mieć wiele przyczyn - od zjedzenia czegoś nieodpowiedniego po choroby przewodu pokarmowego, zatrucie, obecność ciała obcego czy problemy z innymi narządami. Jednorazowe wymioty u psa, który poza tym zachowuje się normalnie, nie zawsze oznaczają poważny problem. Jeśli jednak wymioty się powtarzają, pies jest osłabiony albo pojawiają się dodatkowe objawy, sytuacja wymaga szybszej oceny.
Najważniejsze jest zwrócenie uwagi nie tylko na sam fakt wymiotowania, ale również na częstotliwość epizodów, wygląd wymiocin, zachowanie psa, możliwość picia wody oraz ewentualne inne objawy.
Dlaczego pies wymiotuje?
Wymioty są mechanizmem obronnym organizmu. Żołądek opróżnia swoją zawartość, gdy przewód pokarmowy zostaje podrażniony albo organizm reaguje na określony problem zdrowotny.
Do częstych przyczyn należą:
- zjedzenie zbyt dużej ilości pokarmu,
- bardzo szybkie jedzenie,
- nagła zmiana karmy,
- spożycie zepsutego jedzenia lub odpadków,
- zjedzenie trawy lub innych drażniących substancji,
- nietolerancja określonego składnika karmy,
- infekcje przewodu pokarmowego,
- pasożyty jelitowe,
- zapalenie żołądka lub jelit,
- zapalenie trzustki,
- połknięcie ciała obcego,
- zatrucie,
- choroby wątroby lub nerek,
- działanie niektórych leków.
Przyczyny mogą więc być bardzo różne. Sam wygląd wymiocin rzadko wystarcza do dokładnego określenia problemu, ale może dostarczyć ważnych informacji.
Wymioty czy ulewanie - jaka jest różnica?
Warto odróżnić prawdziwe wymioty od cofania pokarmu z przełyku. Przy wymiotach zwykle wcześniej pojawiają się nudności, ślinienie, przełykanie, niepokój oraz charakterystyczne skurcze brzucha.
Przy ulewaniu lub regurgitacji pokarm może wydostać się z przełyku niemal bez wysiłku i bez widocznych skurczów brzucha. Często jest słabo strawiony i ma kształt przypominający zawartość przełyku.
To rozróżnienie jest ważne, ponieważ przyczyny obu problemów mogą być inne.
Co zrobić po jednorazowych wymiotach?
Jeśli dorosły pies zwymiotował tylko raz, po czym zachowuje się normalnie, jest aktywny i nie ma innych niepokojących objawów, warto przede wszystkim go obserwować.
Nie należy od razu podawać dużej porcji jedzenia. Żołądek może potrzebować czasu na uspokojenie. Dostęp do wody powinien pozostać, ale jeśli pies pije łapczywie i natychmiast wymiotuje, lepiej podawać wodę częściej i w mniejszych ilościach.
Jeżeli pies nie jest w stanie utrzymać nawet niewielkiej ilości wody i wymiotuje po każdym napiciu się, nie jest to sytuacja do długiej obserwacji w domu.
Po kilku godzinach bez kolejnych wymiotów można podać niewielką porcję lekkostrawnego jedzenia. Lepiej zacząć od małej ilości i obserwować reakcję niż od razu podawać normalną porcję karmy.
Czy można zrobić psu przerwę w jedzeniu?
Krótka przerwa od jedzenia może być pomocna u zdrowego dorosłego psa po pojedynczych wymiotach. Nie powinna jednak być automatycznie stosowana w każdej sytuacji.
Szczególnej ostrożności wymagają:
- szczenięta,
- psy bardzo małe,
- psy starsze i osłabione,
- zwierzęta z chorobami przewlekłymi,
- psy z cukrzycą lub zaburzeniami metabolicznymi.
U takich zwierząt dłuższa przerwa w jedzeniu może być niewskazana.
Co podać psu po wymiotach?
Jeżeli przez kilka godzin nie dochodzi do kolejnych epizodów, można wrócić do karmienia małymi porcjami. Najlepiej wybrać pokarm łatwy do strawienia. Może to być dieta weterynaryjna przeznaczona dla przewodu pokarmowego albo zalecony wcześniej przez lekarza sposób żywienia.
Przez pierwszą dobę lepiej podawać kilka małych posiłków zamiast jednej dużej porcji. Jeśli pies toleruje jedzenie, można stopniowo wracać do jego zwykłej diety.
Jak wygląda treść wymiocin i co może oznaczać?
Wygląd wymiocin może pomóc w ocenie sytuacji, choć nie pozwala samodzielnie postawić diagnozy.
Niestrawiony pokarm
Jeśli pies wymiotuje krótko po posiłku, w treści może znajdować się częściowo lub całkowicie niestrawiona karma. Może się to zdarzyć po zbyt szybkim zjedzeniu dużej porcji, ale jeśli sytuacja regularnie się powtarza, wymaga wyjaśnienia.
Żółta lub zielonkawa treść
Żółte wymiociny często zawierają żółć. Mogą pojawić się przy pustym żołądku, ale także przy podrażnieniu przewodu pokarmowego.
Biała piana
Biała piana może składać się ze śliny i soków żołądkowych. Pojedynczy epizod nie musi oznaczać poważnego problemu, ale częste wymioty pianą wymagają oceny przyczyny.
Krew
Świeża krew może mieć intensywnie czerwony kolor. Ciemna, brunatna treść przypominająca fusy z kawy może wskazywać na częściowo strawioną krew.
Krew w wymiocinach jest objawem, którego nie należy ignorować, szczególnie jeśli występuje jej więcej, wymioty się powtarzają albo pies jest wyraźnie osłabiony.
Kiedy wymioty u psa są pilne?
Szybka konsultacja jest potrzebna szczególnie wtedy, gdy:
- pies wymiotuje wielokrotnie w krótkim czasie,
- nie może utrzymać wody,
- w wymiocinach znajduje się krew,
- zwierzę staje się apatyczne lub bardzo osłabione,
- pojawia się silny ból brzucha,
- brzuch jest wyraźnie powiększony lub napięty,
- pies próbuje wymiotować, ale nic nie wydostaje się z żołądka,
- dochodzi do biegunki z krwią,
- pies ma drżenia, problemy z chodzeniem lub zaburzenia świadomości,
- istnieje podejrzenie zatrucia,
- zwierzę mogło połknąć zabawkę, kość, fragment materiału lub inny przedmiot,
- wymiotuje szczenię, szczególnie jeśli nie ma pełnych szczepień.
Wzdęty brzuch i bezskuteczne próby wymiotów
Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, w której pies jest niespokojny, ma powiększony brzuch i podejmuje kolejne próby wymiotów, ale nie wydostaje się treść pokarmowa. Taki obraz może wystąpić przy rozszerzeniu i skręcie żołądka.
Stan ten rozwija się szybko i wymaga natychmiastowej pomocy weterynaryjnej.
Podejrzenie zatrucia
Jeśli pies mógł zjeść substancję toksyczną, nie należy czekać na rozwój kolejnych objawów. Zagrożenie mogą stanowić między innymi niektóre leki przeznaczone dla ludzi, środki chemiczne, trutki, określone rośliny oraz produkty spożywcze toksyczne dla psów.
Jeżeli wiadomo, co zwierzę zjadło, dobrze zabrać ze sobą opakowanie produktu albo zrobić jego zdjęcie. Informacja o przybliżonej ilości oraz czasie spożycia może być bardzo ważna podczas leczenia.
Czy należy samodzielnie wywoływać wymioty?
Nie. Wywoływanie wymiotów bez konsultacji może być niebezpieczne. Przy połknięciu substancji żrących, ostrych przedmiotów lub niektórych innych produktów cofnięcie zawartości żołądka może spowodować dodatkowe uszkodzenia.
Nie należy również podawać soli, wody utlenionej ani innych domowych środków w celu sprowokowania wymiotów.
Czy można podać psu leki na wymioty dla ludzi?
Nie należy podawać psu leków przeznaczonych dla ludzi bez wcześniejszego ustalenia tego z lekarzem weterynarii. Dawki u zwierząt są inne, a część leków może być dla psa szkodliwa.
Dodatkowo samo zahamowanie wymiotów może zamaskować problem wymagający diagnostyki, na przykład obecność ciała obcego.
Wymioty i biegunka jednocześnie
Połączenie wymiotów i biegunki zwiększa ryzyko odwodnienia, szczególnie u szczeniąt, małych psów oraz zwierząt starszych. Jeśli objawy są intensywne, trwają dłużej lub pies staje się apatyczny, warto szybciej zgłosić się do weterynarza.
Szczególnej uwagi wymaga krew w kale, bardzo częsta wodnista biegunka oraz brak możliwości picia.
Jak rozpoznać odwodnienie?
Wielokrotne wymioty prowadzą do utraty wody i elektrolitów. Objawami odwodnienia mogą być:
- suche lub lepkie dziąsła,
- wyraźne osłabienie,
- zapadnięte oczy,
- rzadsze oddawanie moczu,
- utrata elastyczności skóry.
Znaczne odwodnienie może wymagać podania płynów dożylnie lub podskórnie.
Co warto zanotować przed wizytą?
Przy diagnostyce wymiotów bardzo przydatne są informacje o przebiegu objawów. Warto zapamiętać lub zapisać:
- kiedy pojawiły się pierwsze wymioty,
- ile razy pies wymiotował,
- jak wyglądała treść wymiocin,
- kiedy pies ostatnio jadł,
- czy może normalnie pić,
- czy występuje biegunka,
- czy zwierzę zachowuje się inaczej niż zwykle,
- czy mogło zjeść coś nietypowego,
- jakie leki aktualnie przyjmuje.
Zdjęcie wymiocin wykonane telefonem również może być przydatne, zwłaszcza jeśli zawierały nietypową treść.
Jak weterynarz diagnozuje przyczynę wymiotów?
Postępowanie zależy od wieku psa, jego stanu ogólnego i charakteru objawów. Po badaniu klinicznym lekarz może zdecydować o wykonaniu badań krwi, badania kału, USG, RTG lub innych testów.
Przy podejrzeniu ciała obcego szczególnie ważna może być diagnostyka obrazowa. W przypadku odwodnienia lub intensywnych wymiotów konieczne może być również podanie płynów i leków przeciwwymiotnych.
Co zrobić, gdy pies wymiotuje tylko od czasu do czasu?
Pojedyncze epizody występujące bardzo rzadko nie zawsze oznaczają chorobę. Jeśli jednak wymioty powtarzają się regularnie - na przykład kilka razy w miesiącu - nie powinny być uznawane za normalne tylko dlatego, że pies pomiędzy epizodami czuje się dobrze.
Nawracające wymioty mogą być związane między innymi z problemami dietetycznymi, chorobami przewodu pokarmowego, trzustki, wątroby, nerek lub innymi zaburzeniami wymagającymi diagnostyki.
Najważniejsze zasady przy wymiotach u psa
Po pojedynczych wymiotach u psa w dobrym stanie można krótko obserwować jego zachowanie, ograniczyć wielkość posiłków i kontrolować przyjmowanie wody. Jeśli jednak wymioty się powtarzają, pojawia się krew, silne osłabienie, ból brzucha, wzdęcie, podejrzenie zatrucia lub połknięcia ciała obcego, potrzebna jest szybka konsultacja weterynaryjna.
Najważniejsze jest obserwowanie całego stanu psa, a nie tylko samych wymiotów. Częstotliwość epizodów, możliwość picia, zachowanie zwierzęcia oraz dodatkowe objawy pomagają ocenić, czy sytuację można krótko monitorować, czy wymaga ona pilnego działania.